{"id":10,"date":"2011-06-08T23:37:19","date_gmt":"2011-06-08T21:37:19","guid":{"rendered":"http:\/\/jazz.baczynski.pl\/?p=10"},"modified":"2011-06-10T13:35:55","modified_gmt":"2011-06-10T11:35:55","slug":"jason-moran-komputeroholik-z-teksasu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jazz.baczynski.pl\/?p=10","title":{"rendered":"Jason Moran – komputeroholik z Teksasu"},"content":{"rendered":"

Jak pokaza\u0142y praktycznie wszystkie jazzowe podsumowania, miniony rok mia\u0142 jedn\u0105 twarz: Jasona Morana.<\/a> Nie tylko jego autorska p\u0142yta “Ten” triumfowa\u0142a w zestawieniach niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy (m.in. NY Times, LA Times, JazzTimes, The Village Voice) ale w rankingu tego ostatniego p\u0142yty z udzia\u0142em m\u0142odego pianisty zaj\u0119\u0142y  miejsca 1, 2, 4 i 10.<\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 rodzice Morana katowali go jazzem w samochodzie, a nawet, na dwa dni przed rozwi\u0105zaniem, zabrali go (jeszcze w fazie p\u0142odowej) na koncert Pharoah Sandersa, naturalnym j\u0119zykiem ch\u0142opaka z Houston prze\u0142omu lat 80\/90 by\u0142 rap. St\u0105d te\u017c cytowana ju\u017c przeze mnie historia opowiedziana Maciejowi Kar\u0142owskiemu (Jazz Forum<\/a>) przez Macieja Obar\u0119:<\/p>\n

“JF: Mia\u0142e\u015b z nim zaj\u0119cia?<\/strong><\/p>\n

MO: Tak, z jego zespo\u0142em. I powiem szczerze, by\u0142y to zaj\u0119cia, po kt\u00f3rych mo\u017cna dosta\u0107 zawrotu g\u0142owy. Zacz\u0119\u0142y si\u0119 troch\u0119 nietypowo i zaskakuj\u0105co, jak dla mnie. Moran przyni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105 kilka p\u0142yt. Zagra\u0142 fragmenty ka\u017cdej, po czym wy\u0142\u0105czy\u0142 sprz\u0119t i powiedzia\u0142 jasno \u201eTo jest moja kultura! W otoczeniu takiej muzyki si\u0119 wychowa\u0142em. Taka muzyka jest dla mnie wa\u017cna. Jest ona cz\u0119\u015bci\u0105 mnie i reprezentuje moim zdaniem to, co dzisiaj jest \u017cywe w muzyce Afroamerykan\u00f3w\u201d. Z g\u0142o\u015bnik\u00f3w pop\u0142yn\u0119\u0142y natomiast nagrania jego koleg\u00f3w raper\u00f3w, kt\u00f3rzy przeklinali siarczy\u015bcie i opowiadali w swoich tekstach bardzo gro\u017ane rzeczy. O wi\u0119kszo\u015bci nie s\u0142ysza\u0142em nigdy i pewnie nigdy wi\u0119cej nie us\u0142ysz\u0119. To by\u0142o troch\u0119 szokuj\u0105ce.<\/p>\n

JF: To, \u017ce przyzna\u0142 si\u0119 otwarcie, \u017ce hip-hop jest dla niego wa\u017cny?<\/strong><\/p>\n

MO: Nie to, cho\u0107 po cz\u0119\u015bci te\u017c. My, znaj\u0105c go z p\u0142yt czy koncert\u00f3w, zwykli\u015bmy postrzega\u0107 go jako bardzo utytu\u0142owanego, bardzo wa\u017cnego i wy\u015bmienitego pianist\u0119 jazzowego. A tu s\u0142owo jazz przez d\u0142u\u017cszy czas wcale nie pad\u0142o. Szokuj\u0105ce najbardziej by\u0142o to, \u017ce ani przez chwil\u0119 w ustach Morana nie pojawi\u0142o si\u0119 zw\u0105tpienie, \u017ce najwa\u017cniejsze jest by\u0107 w muzyce jak najbardziej uczciwym wobec siebie. Wychowa\u0142e\u015b si\u0119 na Bronksie, to nie udawaj, \u017ce to nie twoja muzyka i nie twoja kultura.<\/p>\n

Moran szybko jednak zas\u0142ucha\u0142 si\u0119 tak\u017ce w  muzyce Theloniousa Monka. Uzna\u0142, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w jego grze wszystko jest tak, jak by\u0107 powinno. Poniewa\u017c za\u015b wychowywa\u0142 si\u0119 w domu, w kt\u00f3rym sztuka i arty\u015bci pojawiali si\u0119 na porz\u0105dku dziennym, r\u00f3wnolegle do jazzu zajmowa\u0142o go XX wieczne malarstwo. Chocia m\u00f3wi o sobie: uzale\u017cniony od komputera Teksa\u0144czyk, kt\u00f3ry gra na pianinie, obie pasje pozosta\u0142y w nim do dzi\u015b. Na jego kolejnych p\u0142ytach znale\u017a\u0107 mo\u017cna nawi\u0105zania do dzie\u0142 Basquiata (utw\u00f3r “JAMO meets SAMO” z p\u0142yty “Soundtrack for a Human Motion”), Egona Schiele (po prawej ok\u0142adka p\u0142yty “Facig left” po lewej “Nagi m\u0119\u017cczyzna zwr\u00f3cony w lewo” Egona Schiele) czy teorii ameryka\u0144skiego artysty interdyscyplinarnego Roberta Rauchenberga (kola\u017cowa konstrukcja albumu “Black Star”).<\/p>\n

Jego trio, z kt\u00f3rym gra do dzi\u015b pod szyldem “The Bandwagon” (Tarus Mateen<\/a> na basie i Nasheet Waits<\/a> na perkusji) zadebiutowa\u0142o na rynku p\u0142yt\u0105 “Soundtrack to Human Motion” w 1999 roku. Zesp\u00f3\u0142 z miejsca sta\u0142 si\u0119 jednym z najgor\u0119tszych sk\u0142ad\u00f3w ameryka\u0144skiej sceny. Przez kolejne dwa lata powsta\u0142y “Facing left” i “Black Star” z udzia\u0142em legendarnego multiinstrumentalisty free jazowego Sama Riversa.  Liczba nagr\u00f3d jakie zebra\u0142y te nagrania (Stowarzyszenia jazzowych krytyk\u00f3w ameryka\u0144skich JJA, opiniotw\u00f3rczych gazet) jest zbyt d\u0142uga by j\u0105 tu cytowa\u0107. Wspomn\u0119 tylko o jednym wyr\u00f3\u017cnieniu: przyznanym Moranowi MacArthur Fellowship<\/a>, zwanym Genius Award – to m\u00f3wi samo za siebie.<\/p>\n

Konsekwencj\u0105 tych sukces\u00f3w by\u0142y zaproszenia p\u0142yn\u0105ce pod adresem pianisty z najr\u00f3\u017cniejszych instytucji.<\/p>\n

Kilkakrotnie go\u015bci\u0142 ju\u017c np. w legendarnym MoMA (Museum of Modern Arts, NYC). Ostatnio wsp\u00f3lnie z Glennem Ligonem stworzy\u0142 film “\u015amier\u0107 Toma” w ramach wystawy po\u015bwi\u0119conej pionierom ameryka\u0144skiej kinematografii. Obraz z muzyk\u0105 Morana nawi\u0105zuje do ko\u0144cowych scen filmu Thomasa Eddisona “Chata wuja Toma” z 1901 roku. Ostatnio “The Bandwagon” nagra\u0142 \u015bcie\u017ck\u0119 d\u017awi\u0119kow\u0105 do filmu dokumentalnego, opisujcego wizyt\u0119 Roberta Kennedyego w RPA w czasie apartheidu. Film nosi tytu\u0142 “Szmer Nadziei”.<\/p>\n

Innym, mniej politycznie zaanga\u017cowanym przedsi\u0119wzi\u0119ciem, do kt\u00f3rego zaproszono m\u0142odego pianist\u0119 by\u0142o “In My Mind: Monk at Town Hall, 1959<\/a>” – multimedialny projekt nawi\u0105zuj\u0105cy do s\u0142ynnej p\u0142yty Theloniousa Monka. W swoim dorobku ma tak\u017ce Moran muzyk\u0119 do przedstawienia baletowego pt. “Refractions”, wielu instalacji wideo a w tym roku powinna objawi\u0107 si\u0119 \u015bwiatu jego wsp\u00f3lna praca z Mshell Ndgeochello po\u015bwi\u0119cona muzyce Fatsa Wallera<\/a>.<\/p>\n

W przerwie od studyjnego grania z trio Moran nagra\u0142 albumy: solowy pt. “Modernistic”, studium nad bluesem pt. “Same mother” (bo jazz i blues maj\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 matk\u0119, ale r\u00f3\u017cnych ojc\u00f3w), “Artist in Residence”  zbieraj\u0105c\u0105 jego “prace zlecone”, b\u0119d\u0105ce cz\u0119sto ponad-gatunkowymi, multimedialnymi eksperymentami a tak\u017ce zarejestrowa\u0142 koncertowy album swego trio “The Bandwagon life at Village Vanguard”.<\/p>\n

Obok pracy jako leader, przez ostatnie lata Moran zasila\u0142 swoim talentem zespo\u0142y wielu mistrz\u00f3w, takich jak Charles Lloyd (“Rabo de Nube”, “Mirror<\/a>“, wsp\u00f3lnie wyst\u0105pili w zesz\u0142ym roku we Wroc\u0142awiu), Rudresh Mahanthappa i Bunky Green (“Apex”<\/a>), Paul Motian (“Lost in dream”), Christian McBride (“Live at Tonic”), Steve Coleman, Lee Konitz, Don Byron czy Cassandra Wilson.<\/p>\n

Po pracy Moran wraca do pi\u0119knej \u017cona sopranistki Alice Hall Moran<\/a> (z kt\u00f3r\u0105 czasem spotyka si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na scenie, jak wy\u017cej) oraz do dw\u00f3ch, ma\u0142ych jeszcze, bli\u017aniak\u00f3w. W wolnym czasie dokupuje kolejne okazy do swojej kolekcji dizajnerskich mebli. W tras\u0119 zabiera ze sob\u0105 zawsze, sto\u0142eczek do fortepianu, wymy\u015blony specjalnie dla niego przez du\u0144sk\u0105 projektantk\u0119 Susanne Forsgreen.<\/p>\n

VARIA:<\/p>\n

Na koniec fragment filmu dokumentalnego po\u015bwi\u0119conego Jasonowi Moranowi “In my mind” w re\u017cyserii Gray’ego Hawkinsa.<\/p>\n